Ở Phần 1, chúng ta đã tìm hiểu các lưu ý quan trọng trong quá trình lựa chọn, vận chuyển và lắp đặt van nhựa ASAHIAV. Tuy nhiên, một hệ thống được lắp đặt đúng vẫn có thể nhanh chóng xuống cấp nếu quá trình vận hành và bảo trì không tuân thủ đúng khuyến nghị của nhà sản xuất.

Trong thực tế, nhiều sự cố như van bị rò rỉ, mô-men vận hành tăng cao, bộ truyền động hư hỏng hoặc tuổi thọ van giảm đáng kể đều bắt nguồn từ việc sử dụng sai cách hoặc bảo trì không đúng định kỳ.

Bài viết này sẽ tổng hợp các hướng dẫn kỹ thuật quan trọng của ASAHIAV về quá trình vận hành, kiểm tra và bảo trì van nhằm giúp doanh nghiệp duy trì hiệu suất hoạt động ổn định, kéo dài tuổi thọ thiết bị và giảm chi phí sửa chữa.

8. Lưu ý khi vận hành van ASAHIAV

Sau khi hoàn thành việc lắp đặt và kiểm tra hệ thống, quá trình vận hành cũng cần tuân thủ các nguyên tắc kỹ thuật nhằm đảm bảo van hoạt động đúng chức năng và đạt tuổi thọ tối đa.

8.1. Mở van từ từ khi khởi động hệ thống

Một trong những sai lầm phổ biến là mở van quá nhanh ngay khi cấp lưu chất vào hệ thống.

Điều này có thể tạo ra:

• Áp suất tăng đột ngột.
• Hiện tượng Water Hammer (Búa nước).
• Va đập mạnh lên đĩa van.
• Hư hỏng gioăng làm kín.
• Biến dạng các chi tiết bên trong van.

ASAHIAV khuyến nghị:

• Mở van từng bước.
• Tăng lưu lượng từ từ.
• Đưa hệ thống lên áp suất làm việc một cách ổn định.

Việc khởi động nhẹ nhàng sẽ giúp giảm tải cho toàn bộ hệ thống đường ống và kéo dài tuổi thọ của van.

8.2. Không vận hành vượt quá điều kiện thiết kế

Mỗi dòng van ASAHIAV đều có giới hạn cụ thể về:

• Áp suất làm việc.
• Nhiệt độ.
• Loại lưu chất.
• Tốc độ dòng chảy.

Không nên vận hành vượt quá các thông số này.

Việc sử dụng ngoài giới hạn thiết kế có thể gây:

• Biến dạng thân van.
• Hỏng gioăng.
• Lão hóa vật liệu nhựa.
• Rò rỉ.
• Giảm tuổi thọ thiết bị.

Đặc biệt với các hệ thống hóa chất có nhiệt độ cao, cần kiểm tra biểu đồ Pressure–Temperature Rating do ASAHIAV cung cấp trước khi đưa vào sử dụng.

8.3. Không sử dụng van để điều chỉnh lưu lượng nếu không phù hợp

Không phải tất cả các loại van đều được thiết kế để điều tiết lưu lượng.

Ví dụ:

Ball Valve

Thích hợp:

• Đóng hoàn toàn.
• Mở hoàn toàn.

Không nên:

• Mở một phần trong thời gian dài.

Nếu sử dụng Ball Valve để điều tiết liên tục:

• Bề mặt bi dễ bị xói mòn.
• Seat nhanh hỏng.
• Tăng mô-men vận hành.
• Giảm tuổi thọ van.

Trong các ứng dụng điều khiển lưu lượng liên tục, nên sử dụng:

• Diaphragm Valve.
• Control Valve.
• Butterfly Valve (khi phù hợp với điều kiện vận hành).

8.4. Tránh đóng mở quá nhanh

Đóng hoặc mở van quá nhanh có thể gây:

• Búa nước.
• Dao động áp suất.
• Rung động đường ống.
• Hư hỏng thiết bị phía sau van.

Đối với các van có kích thước lớn hoặc sử dụng bộ truyền động, nên điều chỉnh tốc độ đóng mở theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

8.5. Không tác động lực quá lớn lên tay gạt hoặc tay quay

Nếu van vận hành khó:

Không nên:

• Dùng búa.
• Dùng ống nối dài.
• Tăng lực bằng các dụng cụ khác.

Nguyên nhân có thể là:

• Cặn bẩn.
• Gioăng bị mòn.
• Van hoạt động lâu ngày chưa bảo trì.

Việc cố gắng dùng lực quá lớn có thể:

• Gãy tay gạt.
• Biến dạng trục van.
• Hư hỏng bộ truyền động.

9. Kiểm tra định kỳ

ASAHIAV khuyến nghị thực hiện kiểm tra định kỳ nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trước khi xảy ra sự cố.

9.1. Kiểm tra rò rỉ

Cần kiểm tra:

• Thân van.
• Gioăng mặt bích.
• Mối nối ren.
• Trục van.
• Bộ truyền động.

Nếu phát hiện:

• Rò rỉ nước.
• Rò rỉ hóa chất.
• Rò rỉ khí.

Cần xác định nguyên nhân và khắc phục ngay để tránh ảnh hưởng đến an toàn vận hành.

9.2. Kiểm tra mô-men vận hành

Nếu van bắt đầu:

• Quay nặng.
• Tay gạt cứng.
• Đóng mở không đều.

Có thể do:

• Cặn bám.
• Gioăng bị lão hóa.
• Trục van khô.
• Chi tiết bên trong bị mòn.

Không nên tiếp tục sử dụng khi lực vận hành tăng bất thường.

9.3. Kiểm tra bộ truyền động

Đối với Actuator khí nén hoặc điện:

Kiểm tra:

• Áp suất khí cấp.
• Nguồn điện.
• Hành trình đóng mở.
• Tốc độ vận hành.
• Công tắc giới hạn (Limit Switch).

Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các lỗi trước khi gây dừng hệ thống.

10. Bảo trì van nhựa ASAHIAV

Việc bảo trì đúng cách sẽ giúp van duy trì hiệu suất hoạt động trong thời gian dài.

10.1. Vệ sinh định kỳ

Đối với hệ thống chứa:

• Hóa chất.
• Nước thải.
• Bùn.
• Dung dịch có cặn.

Nên vệ sinh:

• Khoang van.
• Seat.
• Đĩa van.
• Trục van.

Không sử dụng:

• Bàn chải kim loại.
• Dụng cụ sắc nhọn.

Các dụng cụ này có thể làm hỏng bề mặt làm kín của van.

10.2. Thay thế gioăng khi cần thiết

Sau thời gian dài sử dụng, gioăng có thể:

• Lão hóa.
• Mất đàn hồi.
• Mòn.
• Biến dạng.

Nếu xuất hiện hiện tượng rò rỉ tại các vị trí làm kín, nên thay thế gioăng chính hãng theo đúng chủng loại vật liệu như:

• EPDM.
• FKM (Viton).
• PTFE.
• CSM.

Không nên sử dụng gioăng không đúng vật liệu vì có thể ảnh hưởng đến khả năng chịu hóa chất và tuổi thọ của van.

10.3. Sử dụng phụ tùng chính hãng

ASAHIAV khuyến nghị chỉ sử dụng:

• Gioăng chính hãng.
• Seat chính hãng.
• Trục van chính hãng.
• Bộ truyền động chính hãng.

Việc sử dụng linh kiện không đúng tiêu chuẩn có thể làm giảm độ kín, ảnh hưởng đến hiệu suất và làm mất tính tương thích của toàn bộ hệ thống.

11. Những sai lầm phổ biến cần tránh

Trong quá trình sử dụng van nhựa ASAHIAV, người vận hành cần tránh các lỗi sau:

• Đóng mở van quá nhanh.
• Sử dụng Ball Valve để điều tiết lưu lượng liên tục.
• Dùng lực quá lớn khi vận hành.
• Không kiểm tra định kỳ.
• Không vệ sinh van trong môi trường có nhiều cặn.
• Để hóa chất kết tinh bên trong van.
• Vận hành vượt áp suất hoặc nhiệt độ cho phép.
• Sử dụng sai vật liệu gioăng đối với lưu chất.
• Không thay thế phụ tùng khi đã hư hỏng.
• Sử dụng linh kiện không chính hãng.

Những sai sót này có thể làm giảm đáng kể tuổi thọ của van và tăng chi phí bảo trì cho toàn bộ hệ thống.

12. Kết luận

Van nhựa ASAHIAV được thiết kế với tiêu chuẩn chất lượng cao của Nhật Bản, mang lại độ bền, khả năng chống ăn mòn và hiệu suất vận hành vượt trội trong nhiều hệ thống công nghiệp. Tuy nhiên, để phát huy tối đa các ưu điểm đó, việc lắp đặt đúng kỹ thuật (Phần 1) kết hợp với vận hành và bảo trì đúng quy trình (Phần 2) là yếu tố quyết định.

Tuân thủ các hướng dẫn của ASAHIAV sẽ giúp doanh nghiệp:

• Duy trì hiệu suất vận hành ổn định.
• Hạn chế rò rỉ và sự cố ngoài ý muốn.
• Kéo dài tuổi thọ của van và hệ thống đường ống.
• Giảm chi phí bảo trì và thay thế thiết bị.
• Đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành.
• Tối ưu hóa hiệu quả đầu tư cho hệ thống công nghiệp.

Việc xây dựng một quy trình kiểm tra và bảo trì định kỳ theo khuyến nghị của nhà sản xuất không chỉ giúp nâng cao độ tin cậy của hệ thống mà còn góp phần giảm thời gian dừng máy, tiết kiệm chi phí vận hành và bảo đảm hoạt động sản xuất liên tục trong dài hạn.